Ως «ανεξήγητη υπογονιμότητα» ορίζεται η αδυναμία προσδιορισμού μιας σαφούς αιτίας της υπογονιμότητας, εφόσον έχει προηγηθεί ένας πλήρης έλεγχος και των δυο συντρόφων. Εάν έχει περάσει ήδη ένα έτος ελεύθερων, συχνών επαφών, τότε είναι η στιγμή για τη συμβουλή του ειδικού αναπαραγωγής.
Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, η ανεξήγητη υπογονιμότητα αγγίζει κατά προσέγγιση το 15% των περιπτώσεων υπογονιμότητας. Πρόκειται δηλαδή για μια κατάσταση που επηρεάζει πολλά ζευγάρια.
Η διάγνωση για την ανεξήγητη υπογονιμότητα για να είναι ακριβής ακολουθεί κυρίως την μέθοδο του αποκλεισμού παραγόντων. Τα σημεία που ελέγχονται είναι:
-Η εικόνα της μήτρας (συστήνεται υστεροσκόπηση)
-Η φυσιολογική ωορρηξία
-Οι σάλπιγγες να είναι ανοιχτές και υγιείς (συστήνεται υστεροσαλπιγγογραφία)
-Τα αποθέματα των ωαρίων (συστήνεται ορμονολογική εξέταση και υπέρηχος)
-Το σπέρμα (συνολικός αριθμός, κινητικότητα, μορφολογία)
Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και η λαπαροσκόπηση, εφόσον κρίνεται απαραίτητη διαδικασία από τον ειδικό αναπαραγωγής. Με τη μέθοδο αυτή γίνεται έλεγχος για ενδομητρίωση και πιθανές συμφύσεις.
Οι θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχουν δώσει τη λύση στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ανεξήγητης αναπαραγωγής. Η εξωσωματική γονιμοποίηση προσφέρει το υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας.
Το κάθε ζευγάρι πρέπει να εκτιμάται πολύ προσεκτικά και το πλάνο θεραπείας να προσαρμόζεται από τον ειδικό γυναικολόγο αναπαραγωγής ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και συνθήκες.
Πολύ συχνά με την εξωσωματική αποκαλύπτεται και η αιτία της υπογονιμότητας, για παράδειγμα χαμηλή ποιότητα ωαρίων ή χαμηλό ποσοστό γονιμοποίησης κλπ
