Μόλις το έμβρυο εμφυτευθεί στη μήτρα, στο σώμα της γυναίκας συμβαίνουν καταιγιστικές αλλαγές που υποστηρίζουν την κύηση και εξασφαλίζουν την υγιή ανάπτυξη του εμβρύου. Οι αλλαγές αυτές προκύπτουν με τη βοήθεια των ορμονών του αναπαραγωγικού συστήματος. Οι ορμόνες επιδρούν στη μήτρα αλλά και σε άλλα σημεία του σώματος, όπως οι μαστοί, και έχουν σχέση όχι μόνο με την ανατομία αλλά ακόμα και με την ψυχολογική κατάσταση της γυναίκας.

Ορμόνες

Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη που κανονικά παράγονται από τις ωοθήκες, τώρα παράγονται από τον πλακούντα και μάλιστα σε πολύ υψηλά επίπεδα. Η δράση αυτών των ορμονών προσαρμόζει το σώμα στις ανάγκες της κύησης, αλλά είναι επίσης υπεύθυνη και για πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως η πρωινή ναυτία ή η δυσκοιλιότητα.

Η έντονη δραστηριότητα των ορμονών επηρεάζει την έγκυο και με άλλους τρόπους, όπως το να αλλάζει απότομα η διάθεση της ή να προκαλεί απέχθεια για κάποιες τροφές ή οσμές. Όσο προχωράει η εγκυμοσύνη, τόσο το σώμα επιτυγχάνει μια νέα ορμονική ισορροπία και οι ενοχλήσεις υποχωρούν.

Μαστοί

Ίσως η πρώτη έντονη διαφορά στο σώμα σας είναι η διόγκωση των μαστών εξαιτίας της δράσης των οιστρογόνων. Επίσης, γίνονται πολύ ευαίσθητοι πχ όταν τους αγγίζετε. Η θηλαία άλως (ο δακτύλιος γύρω από τη θηλή) αρχίζει να σκουραίνει και να μεγαλώνει σε διάμετρο.

Μήτρα – τράχηλος

Η μήτρα είναι προφανώς το όργανο που παρουσιάζει τις μεγαλύτερες αλλαγές κατά τη διάρκεια της κύησης. Το μέγεθος της όμως δεν αλλάζει σημαντικά κατά το 1ο 3μηνο. Οι αλλαγές είναι κυρίως ποιοτικές πχ αυξάνεται η αιμάτωση προς τη μήτρα και αλλάζουν τα τοιχώματα της μήτρας.

Ο τράχηλος γίνεται σταδιακά όλο και πιο μαλακός. Με την επίδραση της προγεστερόνης ο τράχηλος εκκρίνει μια προστατευτική βλέννη, η οποία γίνεται πυκνότερη και αδιαπέραστη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η πυκνή αυτή βλέννη σχηματίζει ένα κάλυμμα που προστατεύει τη μήτρα και το μωράκι από μολύνσεις (δεν επιτρέπει την είσοδο παθογόνων).

Καρδιά – κυκλοφορία

Οι αλλαγές στο κυκλοφορικό σύστημα είναι έντονες γιατί αυξάνονται οι απαιτήσεις για οξυγόνο. Ο όγκος του αίματος (όγκος πλάσματος και αριθμός αιμοσφαιρίων) ήδη από το 1ο 3μηνο αυξάνεται προκειμένου να τροφοδοτείται το έμβρυο μέσω του πλακούντα. Η καρδιά μεγαλώνει σε μέγεθος περίπου κατά 10%.

Εξαιτίας αυτών των αλλαγών παρατηρείται μείωση του αιματοκρίτη στην έγκυο. Για το λόγο αυτό πιθανά ο γιατρός να σας χορηγήσει σίδηρο.

Αναπνοή – μεταβολισμός

Λόγω της εγκυμοσύνης έχετε αυξημένες απαιτήσεις για οξυγόνο προκειμένου να τροφοδοτείται το έμβρυο. Ο ρυθμός της αναπνοής αυξάνεται και ο μεταβολισμός αυξάνεται κατά 10-15%.

Μέχρι να τελειώσει το 1ο 3μηνο ίσως να νιώσετε εξουθενωμένη, σωματικά και ψυχικά. Όλα οφείλονται στις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα μας προκειμένου να υποστηρίξει την κύηση και να γίνει ομαλά η ανάπτυξη του μωρού σας. Σύντομα θα νιώσετε καλύτερα και γεμάτη ενέργεια! Το 2ο 3μηνο είναι συνήθως το λιγότερο απαιτητικό.

Ορμόνες

Καθώς ξεκινάει το 2ο 3μηνο το σώμα σας πια έχει προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Δεν έχετε ναυτίες πλέον, σωματικά νιώθετε πολύ καλύτερα (δε νιώθετε άρρωστη) και έχετε περισσότερη ενέργεια. Θα ‘ακούσετε’ το μωράκι σας για πρώτη φορά όπου να’ ναι. Γενικά το 2ο 3μηνο θεωρείται η πιο ‘ξεκούραστη’ περίοδος της εγκυμοσύνης.

Μαστοί

Η θηλαία άλως σκουραίνει ακόμα περισσότερο, οι φλέβες γίνονται πιο εμφανείς και θα αρχίσει να εκκρίνεται το ‘πρωτόγαλα’ υπό την επίδραση της ορμόνης προλακτίνης. Είναι ένα αραιό υγρό πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά που θα θρέψει το μωράκι σας τις 3 πρώτες μέρες, ώσπου να αρχίσει η κανονική ροή του γάλακτος. Το πρωτόγαλα δεν εκκρίνεται σε όλες τις γυναίκες όμως. Σε κάποιες αρχίζει να εκκρίνεται μόνο μετά τον τοκετό.
Γενικά όσο προχωρά η εγκυμοσύνη σας το στήθος σας βαραίνει όλο και περισσότερο καθώς προετοιμάζεται για το θηλασμό.

Μήτρα

Στο 2ο 3μηνο η μήτρα αρχίζει να διογκώνεται και να καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χώρο στην κοιλιακή κοιλότητα (από τη λεκάνη προς τα πάνω). Όπως μεγαλώνει η μήτρα, θα νιώθετε τραβήγματα στα πλάγια της κοιλιάς σας.

Λεκάνη

Οι μύες και οι σύνδεσμοι στη λεκάνη, κάτω από την επίδραση της προγεστερόνης, χαλαρώνουν προκειμένου να υπάρχει περισσότερος χώρος για τη μήτρα και το αναπτυσσόμενο μωράκι. Ίσως να νιώσετε πόνους στη μέση και την πλάτη σας.

Η χαλάρωση των συνδέσμων και των αρθρώσεων είναι περισσότερο αισθητή στο τέλος της εγκυμοσύνης και έχει σκοπό να διευρύνει τη χωρητικότητα της λεκάνης και να διευκολύνει τον τοκετό. Επίσης, αρχίζετε να αποκτάτε το χαρακτηριστικό βάδισμα των εγκύων, αλλά και γενικά μια διαφορετική στάση σώματος. Όπως η μήτρα πιέζει προς τα εμπρός, η έγκυος κλίνει προς τα πίσω, προκειμένου να ισορροπήσει. Γι’ αυτό το λόγο αυξάνεται η λόρδωση.

Πεπτικό

Η προγεστερόνη προκαλεί επιβράδυνση της διόδου της τροφής στο λεπτό έντερο προκειμένου να γίνεται μεγαλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από την τροφή, ενώ στο παχύ έντερο αυξάνεται η απορρόφηση του νερού. Αυτά τα φαινόμενα προκαλούν δυσκοιλιότητα.

Επίσης, χαλαρώνει ο σφιγκτήρας του στομίου του στομάχου με αποτέλεσμα οι τροφές να ανεβαίνουν στον οισοφάγο (παλινδρόμηση) και να προκαλούν καούρες.

Καρδιά – κυκλοφορία

Η μήτρα και ο πλακούντας χρειάζονται τώρα 5πλάσια ποσότητα αίματος σε σχέση με πριν την εγκυμοσύνη. Γι’ αυτό το λόγο η καρδιά δουλεύει εντατικά. Ίσως να παρατηρήσετε μια μικρή πτώση στην πίεσή σας. Μην ανησυχείτε, θα επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα κατά το 3ο 3μηνο. Όμως, σε περίπτωση που πέσει η πίεσή σας, μπορεί να νιώσετε λιποθυμικές τάσεις.

Μήτρα – τράχηλος

Το βάρος της μήτρας σας κάνει πιο δυσκίνητη. Φανταστείτε ότι η μήτρα έχει πια φτάσει τα 30 εκατοστά σε μήκος, έχει βάρος περίπου 1 κιλό και χωρητικότητα 4-5 λίτρα. Όπως έχει μεγαλώσει το μωρό, η μήτρα πιέζει τους πνεύμονες και δυσκολεύει την αναπνοή σας. Επίσης πιέζει την ουροδόχο κύστη και αυτό σας προκαλεί συχνοουρία.

Συχνά στο 3ο 3μηνο μπορεί να νιώσετε συσπάσεις στη μήτρα. Είναι ένα είδος ‘προετοιμασίας’ για τους σπασμούς του τοκετού. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό.

Ο τράχηλος μαλακώνει πριν να διασταλεί για να διευκολύνει την έξοδο του μωρού.

Καρδιά – αναπνοή

Στο τέλος της εγκυμοσύνης, η έγκυος πρέπει να αποφεύγει την ύπτια θέση, διότι μπορεί να προκαλέσει υπόταση. Αυτό συμβαίνει γιατί το βάρος της μήτρας ασκεί υπερβολική πίεση στις μεγάλες φλέβες στην κοιλιά και πυελό και έτσι επηρεάζει την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά.

Η ποσότητα του αίματος που στέλνει η καρδιά στη μήτρα είναι τώρα 10πλάσια σε σχέση με πριν την εγκυμοσύνη. Αμέσως πριν από τον τοκετό, ο αριθμός των αναπνοών ανά λεπτό διπλασιάζεται. Μπορεί να παρατηρήσετε τάση για εφίδρωση λόγω της αυξημένης ροής του αίματος.

Πόνοι στην πλάτη και στη μέση

Οι πόνοι στην πλάτη και τη μέση είναι πιο έντονοι τώρα λόγω του βάρους του μωρού και της χαλάρωσης των μυών και των συνδέσμων στη λεκάνη.

Φυσιολογική αύξηση βάρους στην εγκυμοσύνη

Η αύξηση του βάρους σας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας δεν πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη. Το ιδανικό είναι να πάρετε συνολικά μέχρι 10-12 κιλά. Έτσι θα έχετε πιο εύκολη εγκυμοσύνη και πιο εύκολο τοκετό. Τα επιπλέον κιλά θα δυσκολέψουν εσάς και το μωράκι σας. Το παλιό ‘τρώω για 2’ δεν ισχύει!!

Το βάρος που επιτρέπεται να αποκτάτε κάθε μήνα είναι 1 με 1 ½ κιλό από το 2ο 3μηνο και μετά. Μετά τον τοκετό θα χάσετε περίπου 7 ½ κιλά. Άλλα 2 ½ κιλά θα χαθούν καθώς η μήτρα επανέρχεται στο κανονικό της μέγεθος. Για να χάσετε επιπλέον βάρος, θα πρέπει να κάνετε προσεκτική διατροφή και να περιορίσετε τις ημερήσιες θερμίδες.