Ένα θέμα που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τα ζευγάρια που χρειάζονται θεραπεία για την υπογονιμότητα είναι η πιθανότητα πολύδυμης κύησης (δίδυμα, τρίδυμα κλπ). Οι πολύδυμες κυήσεις είναι μια γνωστή επιπλοκή της εξωσωματικής γονιμοποίησης που προκύπτει όταν μεταφέρονται 2 ή περισσότερα έμβρυα.

Είναι γνωστό πως το ποσοστό επίτευξης εγκυμοσύνης κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση αυξάνεται όσο αυξάνεται ο αριθμός των εμβρύων που μεταφέρονται. Παράλληλα όμως αυξάνεται η πιθανότητα πολύδυμης κύησης. Το ιδανικό αποτέλεσμα της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι ένα (1) υγιές μωρό. Οι δίδυμες κυήσεις όμως είναι ακόμα αρκετά συχνές (~20-25%). Οι πιο πολλές από αυτές έχουν καλή έκβαση, αλλά είναι αυξημένη η πιθανότητα πρόωρου τοκετού. Για μερικά ζευγάρια μάλιστα η δίδυμη κύηση θεωρείται «ευλογία» γιατί δε θα χρειαστεί επανάληψη της εξωσωματικής γονιμοποίησης για το 2ο παιδί και την ολοκλήρωση της οικογένειάς τους. Ουσιαστικά το πρόβλημα είναι οι κυήσεις με περισσότερα των 2 έμβρυα.

Σε κάθε περίπτωση, η γέννηση διδύμων ή τριδύμων μπορεί να περιλαμβάνει σοβαρά προβλήματα. Αυτά μπορεί να είναι επιπλοκές κατά την διάρκεια της κύησης, πρόωρος τοκετός και χαμηλού βάρους γέννησης νεογνών, αναπηρία ή αυξημένος κίνδυνος νεογνικού θανάτου. Διαβάστε αναλυτικά για τους κινδύνους για τα έμβρυα και για τη μητέρα στο www.oneatatime.org.uk

Κίνδυνοι για το παιδί

Τουλάχιστον μισά (50%) από τα δίδυμα γεννιούνται πρόωρα (πριν τις 37 εβδομάδες κύησης, ενώ το φυσιολογικό είναι 40 εβδομάδες) και έχουν χαμηλό βάρος, γεγονός που σημαίνει ότι χαρακτηρίζονται ως «υψηλού ρίσκου» νεογνά για σοβαρά προβλήματα υγείας και νεογνικό θάνατο. Πολλά από αυτά γεννιούνται πριν τις 35 εβδομάδες και τότε συχνά απαιτείται περίθαλψη στη μονάδα νεογνών. Τα δίδυμα γεννιούνται με βάρος μικρότερο κατά 800-1000 γραμμάρια από το φυσιολογικό.

Πάνω από το 90% των τριδύμων γεννιούνται πριν τις 37 εβδομάδες και ορισμένα γεννιούνται τόσο πρόωρα που έχουν κίνδυνο να αναπτύξουν σοβαρά προβλήματα υγείας που θα τα ταλαιπωρήσουν για πολλά χρόνια (αν όχι για όλη τους τη ζωή) ή να πεθάνουν σύντομα μετά τη γέννα.

Κίνδυνοι για τη μητέρα

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η γυναίκα που κυοφορεί δίδυμα ή τρίδυμα έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να αντιμετωπίσει διάφορα προβλήματα:

  • Υψηλότερη πιθανότητα για αποβολή καθ’όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
  • 20% των γυναικών που κυοφορούν δίδυμα αναπτύσσουν υπέρταση (σε εγκυμοσύνες με 1 έμβρυο το ποσοστό είναι 1-5%)
  • Ο κίνδυνος της προ-εκλαμψίας είναι 30% (συνήθως: 2-10%)
  • Πιθανότητα ανάπτυξης διαβήτη: 12% (αντί του 4% σε εγκυμοσύνη με 1 έμβρυο)

Ειδικά για το διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, πρέπει να τονίσουμε πως, παρότι δεν αποτελεί ουσιαστικά απειλή για την υγεία της μητέρας, αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου του εμβρύου ή του νεογνού.
Όσον αφορά τον τοκετό και την περίοδο της λοχείας, οι πολύδυμες κυήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας και αναιμίας της μητέρας, καθώς επίσης και την πιθανότητα άγχους και κατάθλιψης.

Όλες οι παραπάνω πληροφορίες προέρχονται από το www.oneatatime.org.uk.

Στην Ελλάδα ο ισχύων νόμος με τις πρόσφατες διευκρινίσεις του (ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 2589, 29 Σεπτεμβρίου 2014) καθορίζει με ακρίβεια τον αριθμό των μεταφερόμενων εμβρύων ανάλογα με την ηλικία και τις ιατρικές ενδείξεις ως εξής:

  1. Σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 35 ετών, επιτρέπεται να μεταφέρονται ένα (1) ή δύο (2) έμβρυα από δικά τους ωάρια.
  2. Σε γυναίκες ηλικίας άνω των 35 ετών και κάτω των 40, επιτρέπεται να μεταφέρονται δύο (2) έμβρυα από δικά τους ωάρια στον πρώτο και τον δεύτερο κύκλο, και τρία (3) στον τρίτο και κάθε επόμενο κύκλο.
  3. Σε γυναίκες ηλικίας 40 ετών επιτρέπεται να μεταφέρονται τρία έμβρυα (3) από δικά τους ωάρια.
  4. Σε γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών επιτρέπεται να μεταφέρονται τέσσερα (4) έμβρυα από τα δικά τους ωάρια.

Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι όσο μεγαλώνει η ηλικία, τόσο μικραίνει η πιθανότητα επίτευξης εγκυμοσύνης. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης η νομοθεσία είναι πιο αυστηρή, π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση η μεταφορά πάνω από 2 εμβρύων, ενώ πλέον σε κάποιες κλινικές στις σκανδιναβικές χώρες μεταφέρεται μόνο ένα (1) έμβρυο. Αυτό είναι εφικτό γιατί η καλύτερη λειτουργία του εμβρυολογικού εργαστηρίου επιτρέπει την ανάπτυξη εμβρύων καλύτερης ποιότητας, δηλαδή εμβρύων με καλύτερη πιθανότητα εμφύτευσης. Διαβάστε σχετικά στο www.oneatatime.org.uk.

Στο Γέννημα προσπαθούμε να αποφύγουμε τις πολύδυμες κυήσεις, οι οποίες είναι επικίνδυνες τόσο για την έγκυο γυναίκα όσο και για τα έμβρυα. Χάρη στην εξαιρετική λειτουργία του εμβρυολογικού εργαστηρίου, σε γυναίκες μικρότερες των 35 ετών μεταφέρουμε 1 ή 2 έμβρυα (ακόμα και πριν από την πρόσφατη απόφαση της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής) χωρίς να μειώνονται τα ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης. Έτσι αποφεύγουμε δυσάρεστες επιλογές, όπως η επιλεκτική εμβρυϊκή μείωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα από τα έμβρυα απομακρύνονται. Η κυριότερη επιπλοκή της επέμβασης αυτής είναι η αποβολή και των υπολοίπων εμβρύων, καθώς βέβαια και οι ψυχολογικές επιπτώσεις στο ζευγάρι.

Στο «γέννημα» πιστεύουμε ότι η μεταφορά έως 2 εμβρύων αντιπροσωπεύει τη «χρυσή τομή», γι’ αυτό και έχουμε υψηλά ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης με χαμηλό ποσοστό πολύδυμων κυήσεων. Σε κάθε περίπτωση, το ζευγάρι ενημερώνεται πλήρως και συζητάει αναλυτικά με το γιατρό για τον αριθμό των εμβρύων προς μεταφορά.